عمل نيست ، بلكه جاى پاداش و كيفر است . پس مقصود اين است كه از آنها نميخواهند كه با خوددارى از معصيت ، خدا را از خويش خشنود سازند . وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذابَ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ : همين كه مردم مشرك ، آتش دوزخ را ديدند و به عذاب الهى كشانده شدند ، ديگر تخفيفى نسبت به عذاب آنها قائل نميشوند . وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ : و مهلتى هم به آنها داده نميشود ، بلكه عذاب آنها دائمى است ، زيرا وقت ندامت و توبه ، سپرى شده است . نظم آيات : وجه اتصال آيهء فَإِنْ تَوَلَّوْا . . . به سابق اين است كه : خداوند به پيامبر خود دستور داد كه آنها را به ياد نعمتهاى الهى افكند و براى آنها استدلال كند . اگر اسلام آوردند ، چه بهتر ! و اگر اسلام نياوردند ، چيزى بر پيامبر نيست ، زيرا وظيفهء او تنها ابلاغ است . آيه يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ . . به فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ . . . متصل است ، زيرا مقصود اين است كه ما آنها را در برابر اعمالشان كيفر مىدهيم . كيفر آنها روزى است كه از هر امتى گواهى مبعوث كنيم . ابو مسلم گويد : اين آيه ، مربوط است به آيهء : وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ . . . مقصود ، چنين است : ثم يبعثكم يوم يبعث من كل امة . . .